Siciliaanse Najdorf
Leer de Siciliaanse Najdorf zet voor zet. De site speelt wit, jij vindt de zet. Bèta: de lijnen kunnen nog veranderen.
Over deze opening
De Najdorf is de bekendste variant van de Siciliaanse verdediging, en een van de rijkste openingen die er bestaan. Zwart speelt a6, een kleine pionzet die veel voorbereidt: hij houdt wit weg van b5 en maakt e5 en b5 mogelijk. Daarna kiest zwart pas zijn opzet, afhankelijk van wat wit doet. Geschikt voor spelers die met zwart op winst willen spelen, van ingewikkelde stellingen houden en bereid zijn veel te leren.
De bepalende zetten
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
- e4 c5: de Siciliaanse verdediging. Zwart vecht om d4 met een vleugelpion, en de stelling wordt meteen ongelijk.
- Nf3 d6: zwart houdt e5 in de gaten en opent de diagonaal voor de loper op c8.
- d4 cxd4: zwart ruilt een vleugelpion tegen een centrumpion en krijgt de half open c-lijn.
- Nxd4 Nf6: het paard valt e4 aan, zodat wit die pion moet dekken.
- Nc3 a6: de Najdorf-zet. Het veld b5 is nu dicht voor witte stukken, en zwart kan straks e5 of b5 spelen.
Het idee
De zet a6 lijkt bescheiden, maar hij maakt zwart flexibel. Je kunt met e5 het witte paard op d4 verjagen en ruimte nemen in het centrum. Je kunt ook e6 spelen en een stevige muur bouwen. En met b5 begin je ruimte te nemen op de damevleugel, waar je loper naar b7 kan. De half open c-lijn blijft je belangrijkste aanvalsweg, en het paard gaat vaak via d7 naar c5 of b6. Wit kiest meestal voor een aanval op de koningsvleugel met lange rokade.
Waarom het werkt
Zwart maakt geen echte zwaktes en houdt alle opties open, terwijl wit al moet kiezen hoe hij aanvalt. Het centrum is in balans: jouw pionnen op d6 en e5 of e6 tegenover de witte pion op e4. Je hebt een extra centrumpion en de c-lijn als vaste aanvalsweg. Daardoor is de Najdorf al tientallen jaren het favoriete wapen van de sterkste spelers ter wereld tegen e4.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Flexibel: je kiest je opzet pas als je ziet wat wit doet.
- Je speelt op winst, met een ongelijke stelling en kansen voor beide kanten.
- Een gezonde structuur en een extra centrumpion op lange termijn.
- De opening blijft je hele schaakleven interessant; er valt altijd iets nieuws te leren.
Nadelen
- Heel veel theorie, vooral tegen de scherpste witte aanvallen.
- Met e5 laat je een gat op d5 achter, dat wit graag bezet met een paard.
- Wit kan snel aanvallen, en een verkeerde zet kan direct verliezen.
- Tegen rustige witte opzetten moet je zelf zorgen voor spel.
Jouw plannen
e5 spelen om het witte paard van d4 te verjagen en het centrum te veroveren.
De loper naar e6 en het paard via d7, zodat het veld d5 goed bewaakt is.
Op de damevleugel ruimte nemen met b5 en b4, richting de witte koning na de lange rokade.
Druk op de c-lijn: eerst de dame op c7, later vaak een toren op c8, gericht op het veld c3 en de witte koning na de lange rokade.
Wat je tegenstander wil
Zo ziet de Engelse aanval eruit nadat beide spelers gerokeerd hebben. De witte plannen:
- Met Bg5, Be3 of f4 snel ontwikkelen, lang rokeren en op de koningsvleugel aanvallen met g4 en g5.
- Een paard op d5 zetten als jij e5 hebt gespeeld.
- Met de rustige zet Be2 en korte rokade langzaam opbouwen en jouw zwaktes uitbuiten.
- Na Bg5 en f4 de breuk e5 of f5 om jouw koning in het centrum te betrappen.
De pionstructuur
Na e5 staan je pionnen op a6, b7, d6, e5, f7, g7 en h7. Wit heeft een pion op e4 en de d-lijn half open; jij hebt de c-lijn half open. De pion op d6 is achtergebleven en het veld d5 is zwak, maar je hebt ruimte en een stevig centrum. Na e6 in plaats van e5 staan je pionnen op d6 en e6, het zogenaamde "Scheveningse" centrum: compact, met de velden d5 en e5 onder controle.
Valkuilen op clubniveau
Te snel b5 spelen terwijl je koning nog in het midden staat. Wit kan dan in het centrum openbreken.
Het veld d5 vergeten na e5. Een wit paard op d5 kan je hele stelling verlammen.
Te lang wachten met rokeren in de scherpe varianten, zodat je koning in het centrum gevangen raakt.
Kenmerkende stellingen
- Bekijk deze stelling in de studeermodus
de Najdorf. Zwart is klaar om e5, e6 of b5 te spelen; wit kiest nu zijn aanval.
- Bekijk deze stelling in de studeermodus
tegen Be3 verjaag je het paard met e5 en bewaak je d5 met je loper.
Bekende spelers
- Bobby Fischer speelde de Najdorf zijn hele carrière, ook in zijn match om de wereldtitel tegen Boris Spasski in 1972. Hij was beroemd om de scherpe variant waarin zwart met de dame de pion op b2 pakt (de "vergiftigde pion").
- Garry Kasparov maakte de Najdorf tot zijn hoofdwapen tegen e4.
- Lev Polugaevsky analyseerde jarenlang een eigen, heel scherpe variant met b5; die heet naar hem de Polugaevsky-variant.
- Maxime Vachier-Lagrave is een van de grootste Najdorf-kenners van nu.
Herkomst
De opening is genoemd naar Miguel Najdorf, een Poolse grootmeester die in 1939 voor Polen speelde op de Schaakolympiade in Buenos Aires. Tijdens het toernooi brak de Tweede Wereldoorlog uit. Najdorf bleef in Argentinië, werd er in 1944 staatsburger en speelde er nog tientallen jaren schaak op hoog niveau.
Veelgestelde vragen
Waarom speelt zwart 5...a6 in de Najdorf?
a6 houdt het veld b5 onder controle, zodat geen wit paard of loper daar kan komen. Tegelijk bereidt het b5 voor, de opmars op de damevleugel. Zwart wacht met zijn plannen in het centrum tot hij ziet wat wit doet.
Is de Najdorf geschikt voor beginners?
De Najdorf vraagt veel kennis: wit heeft een handvol scherpe aanvallen, en in elk ervan moet je de juiste volgorde kennen. Ken je de basis van de Siciliaanse verdediging al, dan leer je hier veel. Als eerste opening is hij zwaar.
Wat is de Engelse aanval?
Een opzet waarin wit Be3, f3, Qd2 en een lange rokade speelt en met de g-pion aanvalt, vergelijkbaar met de Joegoslavische aanval tegen de Draak. In de trainer speel je e5, dan Be6, en zoek je tegenspel met b5 op de damevleugel.
Wie speelden de Najdorf?
Bobby Fischer speelde hem zijn hele carrière, ook in de match om de wereldtitel in 1972. Garry Kasparov maakte hem tot zijn hoofdwapen tegen e4. De opening is genoemd naar Miguel Najdorf, een grootmeester die na 1939 in Argentinië bleef.
Wat is het verschil met de Draak?
In de Draak speel je g6 en zet je de loper op g7. In de Najdorf speel je a6 en houd je je opties open: de loper kan naar e7, de e-pion naar e5 of e6. De anti-Siciliaanse varianten, de zijwegen van wit op zet 2 en 3, zijn in beide openingen dezelfde.
Verwante openingen
Wat kiest je tegenstander?
In de Najdorf kiest wit de variant met zijn zesde zet. De Engelse aanval met Be3, en daarna f3, Qd2 en g4, is de scherpste. Bg5 is de oude hoofdvariant, Be2 (de Opočenský-variant) is rustiger, en f4 (Amsterdams) en Bc4 (Fischer-Sozin) zijn directer. Daarvoor kan wit ook al op zet 2 of 3 een anti-Siciliaan kiezen. Zetwijs bereidt je op al deze zetten voor.
Hoofdstukken
6 hoofdstukken, in de volgorde waarin je ze leert. Kies er zelf een, of laat de site kiezen.
Engelse aanval
Rustige opzet (Opočenský)
Hoofdlijn
Amsterdamse variant
Fischer-Sozin-aanval
Andere zesde zetten
Deze hoofdstukken deel je met de andere Siciliaanse varianten. Naar de Siciliaans