
Schots
Met 3.d4 open je de stelling meteen: je ruilt een pion en krijgt een actief paard in het midden. Een duidelijk plan tegen elk antwoord van zwart, met weinig theorie. De site speelt zwart, jij vindt de zet. Bèta: de lijnen kunnen nog veranderen.
Over deze opening
Het Schots begint met e4 e5 Nf3 Nc6 en dan d4. Je opent het centrum meteen in plaats van langzaam op te bouwen. Zwart slaat de pion, jij slaat terug met je paard, en je stukken krijgen vrije lijnen. Op Zetwijs speel je tegen Nf6 de Mieses-variant met Nxc6 en e5, en tegen Bc5 de loper naar e3 met c3 erachter. Tegen alle andere antwoorden is er een duidelijk plan. Geschikt voor clubspelers die open spel willen met weinig theorie.
De bepalende zetten
- 1.
- 2.
- 3.
- 4.
- 5.
- 6.
- 7.
- e4 e5: beide spelers zetten een pion in het centrum.
- Nf3 Nc6: je valt e5 aan en zwart dekt de pion.
- d4: de Schotse zet. Je valt het centrum aan en opent de stelling.
- exd4 Nxd4: zwart slaat, jij slaat terug met het paard. Het paard staat nu actief in het midden.
- Nf6 Nxc6 bxc6 e5: tegen Nf6 ruil je het paard op c6 en jaag je het andere paard weg.
- Bc5 Be3: tegen Bc5 dek je het paard op d4 met de loper.
Het idee
Na d4 exd4 Nxd4 heeft zwart zijn middenpion geruild tegen jouw d-pion, en staat jouw paard midden op het bord. Je loper op c1 en je dame hebben nu vrije lijnen. Tegen Nf6 ruil je het paard met Nxc6 en speel je e5: zwart heeft dubbele pionnen op de c-lijn en zijn paard moet weg. Tegen Bc5 valt het paard op d4 onder druk. Je dekt het met Be3, en na Qf6 nog eens met c3.
Waarom het werkt
Na d4 zit zwart meteen in een open stelling. Je hebt tegen elk antwoord een vast plan en je weet na een paar zetten waar je stukken heen gaan. Sommige zwarte zetten zijn al na een paar zetten een fout: Ng4 na e5 verliest een stuk, en Nxe4 op de derde zet na d5 ook. Zwart heeft veel keuze, maar de hoofdlijnen geven ongeveer gelijk spel en jij kent het plan.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Een open stelling met snelle ontwikkeling: je stukken staan al na een paar zetten actief.
- Een duidelijk plan tegen elk antwoord, met weinig theorie.
- Je hoeft geen langdurige gesloten stellingen te leren.
- Veel zwarte zetten zijn fouten die je meteen kunt straffen.
Nadelen
- Wie het beste antwoord kent, staat ongeveer gelijk. Je voordeel is dat jij de stelling kent.
- Tegen Nf6 en Bc5 speel je twee verschillende opzetten.
- Zwart kan met Bc5 en Qf6 snel druk zetten op je paard op d4. Dat moet je goed dekken.
Jouw plannen
- Tegen Nf6: Nxc6, dan e5, Qe2 en c4, zodat het paard op d5 moet wijken.
- Tegen Bc5: Be3, c3 en Bc4, en dan kort rokeren.
- Je loper op c1 komt via e3 of via b3 en b2 in het spel.
- Tegen een vroege dame ontwikkel je met tempo: Nc3 dekt e4 en Be3 dekt het paard op d4.
- Tegen d6 of Nf6 op de derde zet zet je met d5 het paard op c6 onder druk.
Wat je tegenstander wil
- Met Bc5 en Qf6 het paard op d4 onder druk zetten.
- Met Nf6 de pion op e4 aanvallen.
- Met Qh4 de pion op e4 aanvallen voordat je een paard op c3 hebt.
- Na Nxc6 bxc6 met Ba6 de pion op c4 aanvallen.
- Met Nxd4 de paarden ruilen en de stelling vereenvoudigen.
De pionstructuur
In de Mieses-variant ruilt zwart zijn b-pion op c6. Daardoor staan er twee zwarte pionnen op de c-lijn. Jouw pion op e5 neemt ruimte in, maar hij moet gedekt blijven: je dame op e2 en je loper op b2 doen dat. Met c4 neem je het veld d5 af.
Valkuilen op clubniveau
- Als zwart Ng4 spelen na e5. Je dame slaat het paard en je wint een stuk.
- Als zwart op de derde zet Nf6 spelen en na d5 het paard op e4 slaan. Je slaat dxc6 en daarna valt Bd3 het paard aan.
- Als zwart na Bc5 en Be3 het paard naar e7 zetten. Dan slaat Nxc6, zwart slaat terug, en je wint met Bxc5 de loper.
- Als wit na Bc5 het paard op d4 niet dekken.
- Als wit na Qh4 vergeten e4 te dekken met Nc3.
Kenmerkende stellingen
- Bekijk deze stelling in de studeermodus
de Mieses-variant. Je pion staat op e5 en je valt het paard op d5 aan.
- Bekijk deze stelling in de studeermodus
de hoofdlijn tegen Bc5. Je dekt je paard op d4 en je loper kijkt naar f7.
- Bekijk deze stelling in de studeermodus
zwart heeft de pion op e4 geslagen. Je paard op b5 dreigt Nxc7+.
- Bekijk deze stelling in de studeermodus
de derde zet d6 en jouw pion op d5. Het paard op c6 moet wijken.
Herkomst
De naam komt uit Schotland. Het Schots dankt zijn naam aan een correspondentiepartij tussen de schaakclubs van Edinburgh en Londen, die in 1824 begon. In het Engels heet de opening Scotch Game.
Veelgestelde vragen
Is het Schots goed voor beginners?
Ja. De eerste zetten zijn logisch: een pion in het centrum, een paard naar f3 en dan d4 om het centrum te openen. Je hoeft weinig theorie te leren, want je weet tegen elk antwoord welke stukken waarheen gaan.
Welke variant leer ik op Zetwijs?
Na exd4 sla je terug met Nxd4. Tegen Nf6 ruil je op c6 en speel je e5 (de Mieses-variant). Tegen Bc5 speel je Be3 en c3. Er zijn ook hoofdstukken voor Qh4, Qf6, Bb4+, Nxd4, d6, g6 en voor andere derde zetten.
Wat is het Schots gambiet?
Dat is Bc4 op de vierde zet in plaats van Nxd4. Je offert dan een pion voor snelle ontwikkeling. Op Zetwijs speel je dat niet: je slaat de pion terug met het paard.
Waarom Nxc6 en niet Nc3 tegen Nf6?
Beide zetten zijn goed. Met Nxc6 en e5 krijgt zwart dubbele pionnen en moet zijn paard weg. De stelling heeft één duidelijk plan en weinig losse zijlijnen. Met Nc3 speel je het Schots vierpaardenspel. Dat is ook goed, maar het staat niet in dit repertoire.
Waarom Be3 tegen Bc5?
Het paard op d4 wordt door de loper en het paard op c6 aangevallen. Met Be3 dek je het en ontwikkel je tegelijk een stuk. Na Qf6 dek je het paard nog eens met c3.
Wat als zwart niet op d4 slaat?
Dan speelt hij d6, Nf6 of Nxd4. Tegen d6 en Nf6 zet je met d5 het paard op c6 onder druk. Na Nxd4 sla je met het paard en daarna met de dame.
Is het Schots saai?
Nee. De stelling gaat meteen open en er is veel spel met de stukken.
En als zwart op zet twee niet Nc6 speelt?
Speelt zwart Nf6 (Russisch) of d6 (Philidor), dan vind je de antwoorden in het Italiaans. Speelt hij niet 1...e5, dan staan ze in Wit met 1.e4.
Verwante openingen
Wat kiest je tegenstander?
Na 1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.d4 exd4 4.Nxd4 kiest zwart. Het vaakst zie je Nf6 en Bc5; daartegen speel je de Mieses-variant en de loper naar e3. Minder vaak komen Qh4, Bb4+, Qf6, Nxd4, d6 en g6 voor. Slaat zwart op de derde zet niet op d4, dan speelt hij d6, Nf6 of Nxd4; daar is een eigen hoofdstuk voor. Kiest hij op de tweede zet niet Nc6, bijvoorbeeld Nf6 of d6, dan vind je die antwoorden in het Italiaans. Speelt hij niet 1...e5, dan staan de antwoorden in Wit met 1.e4.
Hoofdstukken
5 hoofdstukken, in de volgorde waarin je ze leert. Kies er zelf een, of laat de site kiezen.

Mieses-variant

Zwart speelt de loper uit

Vroege dame en loperschaak

Rustige antwoorden
