Italiaans

Het idee

Bekijk deze stelling in de studeermodus

De Italiaanse opening draait om snelle ontwikkeling en het veld f7. De loper op c4 en het paard op f3 werken samen tegen de zwarte koningsvleugel. Daarna kies je je centrum. Met c3 en d4 wordt het spel scherp en open; met c3 en d3, de Giuoco Pianissimo, blijft het rustig. Zetwijs leert je de rustige opzet. Je rokeert, zet de toren op e1 en speelt h3. Het paard van b1 gaat via d2 en f1 naar g3, en de loper trekt zich terug naar b3 of c2. Dezelfde opzet speel je tegen het Tweepaardenspel, waarin zwart op de derde zet Nf6 speelt. Kiest zwart een passieve zet, zoals Be7, d6 of h6, dan speel je wel meteen d4.

Waarom het werkt

Je stukken komen snel en op natuurlijke velden naar buiten. Zwart moet steeds oppassen voor f7 en voor een opmars van d4. Omdat je zelf geen zwaktes maakt, kun je rustig je stelling verbeteren voordat je iets onderneemt. De Italiaanse opening werd in de 21e eeuw weer populair op het hoogste niveau, mede als alternatief voor de Spaanse opening tegen de stevige Berlijnse verdediging.

Voordelen en nadelen

Voordelen

• Natuurlijke ontwikkeling: elk stuk komt op een logisch veld.
• Eén opzet tegen de twee belangrijkste antwoorden, Bc5 en Nf6.
• Directe kansen tegen f7 bij een onnauwkeurige verdediging.
• Minder theorie om te leren dan in de Spaanse opening.

Nadelen

• Zwart kan makkelijk gelijk spel krijgen met een spiegelbeeldige opzet.
• De loper op c4 kan doelwit worden van Na5 of d5.
• In de rustige varianten is het voordeel klein en moet je geduldig manoeuvreren.
• Je moet ook iets weten tegen de andere tweede zetten van zwart, zoals d6 (Philidor) en Nf6 (Russisch).

Jouw plannen

• De vaste opzet: c3, d3, korte rokade, Re1 en h3.
• Het paard van b1 via d2 en f1 naar g3. Vanaf daar kijkt het naar f5.
• De loper op tijd terugtrekken naar b3, en na Na5 of Be6 naar c2.
• Later d4 spelen, als je stukken klaarstaan.
• Tegen passieve zetten meteen d4, en bij een zwak f7 toeslaan met Ng5 of Qb3.

Wat je tegenstander wil

• Met Bc5 dezelfde actieve opzet kiezen, gericht op jouw f2.
• Met Nf6 e4 aanvallen en snel d5 spelen om het centrum open te maken.
• Je loper op c4 ruilen of verjagen met Na5 of Be6.
• Met Ng4 of Bg4 druk zetten op je koningsvleugel, als je h3 nog niet hebt gespeeld.

De pionstructuur

Met c3 en d3 blijft het centrum gesloten: jouw pionnen op c3, d3 en e4 tegenover d6 en e5. Dan gaat het om de velden d5 en f5 en om de vraag wie het eerst met de d-pion naar voren kan. Speelt zwart d5 en ruil je op d5, dan gaat de e-lijn open en drukt je toren op de pion op e5. Speel jij later d4, dan krijg je twee pionnen naast elkaar in het centrum.

Valkuilen op clubniveau

• Te vroeg aanvallen met Ng5 en Bxf7+, terwijl de rest van je stukken nog thuis staat.
• Na Nd4 op de derde zet de pion op e5 slaan: dan komt Qg5 met een dubbele aanval. Sla het paard.
• h3 vergeten, zodat een loper of paard op g4 je stelling onder druk zet.
• Als zwart: f7 vergeten, vooral na Ng5 als het paard en de loper samen dreigen.

Kenmerkende stellingen

• 
  Bekijk deze stelling in de studeermodus

  de Giuoco Pianissimo. Beide spelers hebben gerokeerd; nu begint het manoeuvreren.

• 
  Bekijk deze stelling in de studeermodus

  het paard is onderweg naar g3 en de loper staat veilig op b3.

• 
  Bekijk deze stelling in de studeermodus

  het Tweepaardenspel. Je speelt dezelfde opzet als tegen Bc5.

• 
  Bekijk deze stelling in de studeermodus

  de Blackburne-Shilling-val ontweken. Jij bent voor in ontwikkeling.

Bekende spelers

• Gioachino Greco speelde en analyseerde de opening al in het begin van de 17e eeuw.
• Magnus Carlsen en Fabiano Caruana speelden de Italiaanse opening in de 21e eeuw vaak op het hoogste niveau.

Herkomst

De Italiaanse opening is een van de oudste geanalyseerde openingen. Italiaanse spelers als Polerio in de 16e eeuw en Greco in de 17e eeuw schreven er al over. De bekendste variant heet Giuoco Piano, Italiaans voor "rustig spel". Lang was dat een naam voor elke opening zonder gambiet.