Weens

Het idee

Bekijk deze stelling in de studeermodus

In het Weens speel je eerst Nc3 en dan pas f4. Dat is het idee van het Koningsgambiet, maar een zet later en met een paard dat e4 al dekt. Slaat zwart de pion op f4, dan speel je e5 en moet zijn paard terug naar g8. Het goede antwoord is d5. Dan sla je op e5, zwart slaat op e4, en er ontstaat een open stelling waarin jij een pion op e5 hebt en je toren na de rokade op de f-lijn staat. Speelt zwart op de tweede zet Nc6, dan zet je eerst de loper op c4 en speel je d3; f4 komt daarna. Tegen Bc5 is Nf3 het sterkst, omdat de pion op e5 dan meteen in de problemen komt.

Waarom het werkt

De meeste spelers bereiden zich voor op Nf3 op de tweede zet. Na Nc3 zitten ze al vroeg in een stelling die jij kent en zij niet. Het gambiet kost je niets: slaat zwart de pion, dan staat hij meteen slechter, en na het goede antwoord d5 blijft het materiaal gelijk. Je houdt wel een halfopen f-lijn over, en daar draait je spel om.

Voordelen en nadelen

Voordelen

• Je bepaalt de opening al op zet twee, en de meeste tegenstanders kennen haar slecht.
• Een duidelijk plan: de f-lijn openen, kort rokeren en via die lijn aanvallen.
• Veel valletjes waar clubspelers in lopen, zoals het slaan op f4.
• Minder theorie dan in het Italiaans of het Spaans.

Nadelen

• Na het goede antwoord d5 staat het gelijk. Je voordeel is dat jij de stelling kent.
• Zonder f-pion staat je koning luchtiger. Je moet op tijd rokeren.
• Tegen Nc6 en Bc5 speel je een andere opzet dan tegen Nf6.
• Het paard op c3 kan worden gepend door een loper op b4.

Jouw plannen

• Tegen Nf6: f4, en na d5 slaan op e5, dan Nf3, d4, Bd3 en kort rokeren.
• Het paard op e4 aanvallen met Bd3 of Qe2, zodat zwart moet ruilen of het paard moet steunen.
• Na de ruil op c3 terugslaan met de b-pion, die dan d4 dekt.
• Tegen Nc6: Bc4, d3 en f4, en met f5 de loper op c8 opsluiten.
• Staat er een zwarte loper op c5 die je rokade verhindert, dan ruil je hem met Na4.

Wat je tegenstander wil

• Met d5 meteen terugslaan in het centrum en zijn paard op e4 zetten.
• Dat paard steunen met f5, of het ruilen op c3 en dan met c5 je centrum aanvallen.
• Met Bb4 je paard op c3 pennen.
• Met Bc5 je rokade verhinderen, of met Na5 je loper op c4 ruilen.
• Een schaak op h4 geven zolang je paard nog niet op f3 staat.

De pionstructuur

In de hoofdlijn verdwijnen de e- en de f-pionnen van beide kanten. Wat overblijft is een pion op d4 tegenover een pion op d5, met twee open lijnen ernaast. Dan gaat het om de stukken: wie zijn torens het eerst op de e- en de f-lijn heeft en wie de velden e4 en e5 beheerst. Ruilt zwart eerder zijn paard op c3, dan krijg je pionnen op c3 en d4 en houd je een sterke pion op e5.

Valkuilen op clubniveau

• Als zwart de pion op f4 slaan. Na e5 moet het paard terug naar g8 en staat wit veel beter.
• Als wit Nf3 vergeten. Zonder dat paard geeft de zwarte dame schaak op h4.
• Als zwart na Nc6 en Bc4 de loper op c5 zetten. Dan valt Qg4 g7 aan, en na Qf6 wint Nd5.
• Te lang wachten met rokeren. Je koning mist de f-pion, dus hij moet snel naar g1.

Kenmerkende stellingen

• 
  Bekijk deze stelling in de studeermodus

  de hoofdlijn. De e- en de f-lijn zijn open en beide spelers hebben gerokeerd.

• 
  Bekijk deze stelling in de studeermodus

  zwart heeft op f4 geslagen. Zijn paard staat weer op g8 en jouw paard valt de dame en c7 aan.

• 
  Bekijk deze stelling in de studeermodus

  de opzet tegen Nc6. De pion op f5 houdt de loper op c8 binnen.

• 
  Bekijk deze stelling in de studeermodus

  de val met Qg4. De zwarte dame heeft schaak gegeven, maar nu hangen g7 en c7.

Bekende spelers

• Carl Hamppe, een Zwitserse schaker die in Wenen woonde, onderzocht de opening in de 19e eeuw.
• Wilhelm Steinitz, de eerste wereldkampioen, speelde het Weens vaak.
• Rudolf Spielmann, een aanvalsspeler uit Wenen, speelde het Weens gambiet graag.

Herkomst

De opening is genoemd naar Wenen, waar schakers als Carl Hamppe haar in de 19e eeuw onderzochten. In het Duits heet ze Wiener Partie, in het Engels Vienna Game. Ze werd gezien als een rustiger manier om f4 te spelen dan het Koningsgambiet. De laatste jaren is het Weens gambiet weer populair, vooral in online partijen.